Bảo đảm an sinh xã hội trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp

04/02/2026 04:30 PM


Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và trong bối cảnh Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2024 có hiệu lực (từ ngày 1/7/2025), các địa phương ở Hà Tĩnh tập trung củng cố năng lực đội ngũ cán bộ xã, phường - lực lượng trực tiếp triển khai chính sách an sinh ở cơ sở.

Với lợi thế gần dân, sát dân, chính quyền cấp xã được xác định là cầu nối quan trọng nhất hiện thực hóa mục tiêu BHXH cho mọi người lao động và bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân theo định hướng của Đảng và Nhà nước.

Phối hợp chặt chẽ giữa BHXH cơ sở và xã, phường để triển khai tốt chính sách ngay tại địa bàn.

Nỗ lực từ cơ sở

Ngay từ những ngày đầu vận hành mô hình mới, BHXH Hà Tĩnh đã tổ chức các hội nghị tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ về chính sách BHXH, BHYT; chỉ đạo các đơn vị trực thuộc rà soát, sắp xếp lại nhiệm vụ, đảm bảo công tác thu, chi, giải quyết chế độ, quản lý đối tượng được thông suốt, không gián đoạn.

Ông Nguyễn Hữu Tiến, Trưởng phòng Quản lý Thu và phát triển người tham gia (BHXH tỉnh Hà Tĩnh), cho biết: “Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cán bộ phụ trách chính sách BHXH, BHYT của xã, phường có nhiều thay đổi. Cùng với đó, hệ thống chính sách cũng có những điểm mới quan trọng, đặc biệt là Luật BHXH năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025). Vì vậy, sự phối hợp chặt chẽ giữa BHXH cơ sở và chính quyền xã, phường càng trở nên cần thiết để triển khai tốt chính sách ngay tại địa bàn. Thực tế tại các địa phương cho thấy, khi hình thành bộ máy mới, ở đâu chính quyền chủ động, quyết liệt, thì tỷ lệ tham gia BHYT, BHXH thì ở đó được đảm bảo duy trì và có chiều hướng tăng lên”.

Tại xã Việt Xuyên, nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, tỷ lệ bao phủ BHYT đã đạt hơn 95%. Con số này phản ánh rõ sự quan tâm của địa phương trong việc chăm lo đời sống, sức khỏe cho người dân, đồng thời cho thấy vai trò quan trọng của UBND xã trong việc rà soát, cập nhật dữ liệu dân cư và vận động người dân duy trì thẻ BHYT hàng năm.

Ông Nguyễn Trọng Thành, Phó Chủ tịch UBND xã Việt Xuyên, cho biết: “Với những nhân viên tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia BHXH, BHYT Việt Xuyên thì những ngày đầu tháng 01/2026 luôn hết sức bận rộn, họ đã đến từng thôn, từng nhà để tuyên truyền, vận động bà con tham gia BHXH tự nguyện, BHYT, không để gián đoạn thời gian tham gia BHXH, BHYT làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân; đồng thời duy trì tỷ lệ lực lượng lao động tham gia BHXH, tỷ lệ bao phủ BHYT.

Ngay sau khi ổn định hoạt động, xã Việt Xuyên đã thành lập Ban chỉ đạo phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN. Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, chỉ tiêu năm 2026, góp phần bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn, từ đầu năm, chúng tôi đã triển khai các giải pháp nhằm mở rộng đối tượng tham gia BHYT, BHXH tự nguyện gắn với thực hiện nhiệm vụ xây dựng NTM và phát triển KT-XH tại địa phương”.

Nâng cao năng lực, phối hợp đồng bộ

Thời gian qua, các địa phương ở Hà Tĩnh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền hướng tới mục tiêu BHXH cho mọi người lao động và BHYT toàn dân. Từ sự vào cuộc tích cực, quyết liệt cùng những giải pháp hiệu quả, công tác phát triển người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT trên địa bàn có nhiều bước chuyển rõ nét. Năm 2025, tổng số thu đạt 4.698 tỷ đồng, tăng 20% so với năm 2024; số người tham gia BHXH bắt buộc là 103.681người, tăng 5.576 người; số người tham gia BHXH tự nguyện là 77.199 người, tăng 9.616 người; số người tham gia BHYT là 1.177.430 người, tăng 5.188. Tỷ lệ lực lượng lao động tham gia BHXH và tỷ lệ bao phủ BHYT đều hoàn thành chỉ tiêu HĐND tỉnh giao.

Cùng với đó, việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT luôn được cấp ủy Đảng, chính quyền cơ sở trên địa bàn tỉnh quan tâm triển khai sâu sát. Sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương là một trong những yếu tố then chốt, quyết định đến hiệu quả tổ chức thực hiện chính sách BHXH, BHYT cho người lao động và Nhân dân, góp phần bảo đảm an sinh xã hội. BHXH tỉnh đã chủ động phối hợp với chính quyền các cấp đưa ra nhiều giải pháp phát triển BHXH, BHYT phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội của từng địa phương.

Trong đó, chú trọng thành lập, kiện toàn Ban chỉ đạo phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN các cấp, phân công nhiệm vụ cụ thể đến từng thành viên; ban hành các nghị quyết, chương trình hành động thực hiện chính sách BHXH, BHYT; tham mưu, đề xuất đưa chỉ tiêu, kế hoạch thực hiện lộ trình BHXH, BHYT vào nghị quyết, chương trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương…

Viên chức BHXH cơ sở Can Lộc tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện cho người dân.

Ông Nguyễn Huy Hoàn, Giám đốc BHXH cơ sở Can Lộc, chia sẻ: “Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị góp phần đưa chính sách BHXH, BHYT ngày càng đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả, tạo được niềm tin trong Nhân dân. Chất lượng phục vụ của cơ quan BHXH từng bước được cải thiện và mức độ hài lòng của người dân ngày càng nâng cao; các thủ tục hành chính liên quan đến BHXH, BHYT cũng được cải cách, giảm phiền hà và bảo đảm quyền lợi cho người tham gia…

Tuy nhiên, tại một số địa phương, sự vào cuộc của  trưởng thôn trong việc phối hợp tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT chưa được quan tâm đúng mức; Một bộ phận người dân (nhất là lao động tự do, nông dân) chưa hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ khi tham gia BHXH, BHYT; cán bộ xã kiêm nhiệm nhiều việc, chưa có thời gian chuyên sâu về chính sách; một số địa phương còn coi BHXH, BHYT là nhiệm vụ của ngành BHXH, chưa thực sự vào cuộc mạnh mẽ…

Để tiếp tục hoàn thành mục tiêu về BHXH, BHYT, thời gian tới, công tác tổ chức, thực hiện cần có sự vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa của cấp ủy, chính quyền cơ sở, góp phần củng cố, tạo sự thống nhất cao trong lãnh đạo, chỉ đạo và sự đồng thuận của cả hệ thống chính trị. Chúng tôi phối hợp với UBND cấp xã rà soát và giao chỉ tiêu phát triển người tham gia theo từng quý, từng thôn xóm; Phát huy mạnh mẽ vai trò của hệ thống chính trị: MTTQ, hội đoàn thể; Tăng cường khai thác và sử dụng dữ liệu dân cư, dữ liệu hộ gia đình trong quản lý đối tượng; Khen thưởng kịp thời các xã làm tốt; nhân rộng mô hình của các xã đi đầu; Phối hợp với UBND xã trong công tác kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ vướng mắc tại chỗ, từ đó tạo sự hiểu biết, tin tưởng nơi người dân, góp phần mở rộng đối tượng tham gia BHXH và tiến tới BHYT toàn dân…”.

Những nỗ lực từ cơ sở chính là nền tảng để chính sách BHXH, BHYT đi vào đời sống, tạo niềm tin và sự đồng thuận của người dân, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Với sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của đội ngũ cán bộ xã, phường cùng sự phối hợp chặt chẽ của cơ quan BHXH, Hà Tĩnh đang từng bước tiến gần hơn tới mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân và mở rộng BHXH đa tầng. Đây chính là nền tảng để địa phương xây dựng hệ thống an sinh xã hội bền vững, hiện đại và nhân văn, phục vụ tốt hơn đời sống của người dân.

Theo Kinh tế nông thôn

Đại hội Đảng bộ BHXH tỉnh nhiệm kỳ 2020-2025